Palet ve Cer Tamiri

Cer Dişlisi Nedir?

İş makinelerindeki cer dişlisi, birçok endüstriyel uygulamada kullanılan özel bir dişli türüdür. Çelik veya kullanım alanına göre seramik malzemeden yapılmış olan cer dişlisi, yüksek dayanıklılık, güç ve termal stabilite sağlar. Cer dişlileri, yüksek çekme kuvvetleri ve tork gerektiren makinelerde, özellikle otomotiv sektöründe yüksek performanslı araçlarda kullanılır. Ayrıca yüksek sıcaklıklar ve aşırı çalışma yükleri altında da iyi performans gösterirler. Enerji sektöründe cer dişlileri, uzun ömür ve güvenilirlik sağlamak için kullanılır. Yüksek dayanıklılık, aşınma direnci ve termal stabilite gerektiren endüstrilerde tercih edilirler çünkü enerji verimliliğini ve operasyonel verimliliği artırırlar. Cer dişlileri, otomotiv, enerji, havacılık, savunma ve endüstriyel makineler gibi çeşitli sektörlerde kullanılır.

Palet nedir?

Palet veya yürüyüş takımı, birden fazla sıralı tekerlek ya da çarklar ile bunların çevresine gerili bir kayıştan oluşan taşıt iş makinelerinin hareket takımları arasında yer alır. Demir paletlerin yere temas eden yüzeyinin daha büyük olması çok düşük yüzey basıncıyla birlikte yere daha iyi ağırlık basar, bundan dolayı paletli bir iş makinesinin yumuşak yüzeylere saplanma batma ihtimali tekerlekli bir ekskavatöre göre çok daha azdır.

Modern paletlerin kayışları tank, zırhlı araç ve ağır iş makineleri uygulamaları için birbirlerine oynar parçalarla bağlanan çelik parçalardan veya çelik tellerle desteklenmiş sert ve dayanıklı lastikten yapılmaktadır. Çelik plakalardan yapılan kayışlar aşınmaya ve hasara lastik paletten veya lastikli iş makinelerinden daha mukavemetlidir. Ancak kaplamalı, beton veya asfalt yüzeylerde sürekli kullanımda paletler ve zemin ağır hasar görebilmektedir. Bu nedenle paletlerin üzerine takılabilen lastik pabuçlar bulunmaktadır. Ayrıca paletler yürüyüş hasarını en aza düşürmek için makine ağırlığını yürüyüş takımları arasında eşit şekilde paylaştırmak için tasarlanır.

İlk dayanıklı palet tasarımı 1904 yılında Hornsby & Sons Ltd. tarafından üretilmiş ve Caterpillar Inc. firması tarafından Birinci Dünya Savaşı’nda tank tasarımlarında kullanılmıştır ancak, palet fikrinin ilk defa 1830’lu yıllarda keşfedilmiştir. Bugün paletler tank, zırhlı personel taşıtı, traktör, biçerdöver, buldozer ve ekskavatör gibi ağır taşıtlarda tercih edilmektedir.

Paletler yürüyüş işlemini gerçekleştirmenin yanı sıra dönüş işlemini de gerçekleştirir. Sağ ve son kısımdaki paletler bir birinden bağımsız olarak çalışabilmektedir. Sağ palet sabit durduğunda sol palet ile sağa dönüş, sol palet sabit durduğundaysa sağ paletle sola dönüş sağlanır.

Paletli İş Makinelerinde Dönüş Nasıl Yapılır?

Paletli iş makinelerinde dönüş işlemi, paletteki cer dişlilerine düşen döndürme hareketinin kesilmesiyle sağlanır. Diferansiyelle gelen motor hareketi, diferansiyel çıkış milleri üzerinde yer alan fren sistemi aynı zamanda yönlendirme yaparak direksiyon görevi de görmektedir. Sürücü, fren sistemini sol ve sağ elde olmak üzere iki adet levye, direksiyon simidi veya joystick ile kontrol edebilir. Paletli taşıtın bir cer dişlisine fren kuvveti uygulanarak diğer dişliden daha az hareket verildiğinde, iş makinesi hareketi daha az olan cer dişlisi doğrultusunda dönüş yapar. Bir cer dişlisinin hareketi tam fren yapılarak sıfırlanır ve sadece diğer cer dişlisine hareket verilirse taşıt bulunduğu yarıçapta dönüş yapacaktır. Bazı paletli iş makinelerinin ve ekskavatörlerin vites kutuları, her iki palete eşit ama zıt hareket vererek, iş makinesinin bulunduğu yerde nokta dönüşü yapabilmesi için sol ve sağda ayrı dişli takımları bulunduracak şekilde tasarlanmaktadır.

Palet Tamiri ve Değişimi

Eskiyen yıpranan ve değişmesi gereken paletler yenisi ile değiştirilebilir. Asfalt ya da kaplamalı zeminde çok fazla kullanılmış ekskavatör ya da paletli iş makinelerinde bir zaman sonra çelik paletler eğilerek eski kullanılmaz hale gelirler. Artık tamir ile onarımı mümkün olmayan paletler değiştirilmelidir.

İş Makinesi Palet Lastiği

Paletlerin kaplamalı ve asfalt yüzeylerde yürütülmesi zamanla palet üzerinde hasarlar bırakır. Ayrıca kaplamalı zeminlere de zarar vermektedir. Bu gibi durumlarda eğer iş makinesi treyler vasıtasıyla taşınmayacaksa veya iş makinesi şehir içinde çalışacaksa palet üzerine lastik koruma geçirilerek çalışılması daha doğru olacaktır.